اینگمار برگمن ۲۰۰۷-۱۹۵۷
سینما

نگاهی به سبک فیلم سازی اینگمار برگمن؛ “دقت کن، کندتر باش؛ عجله نکن.”

«هنوز صبح روز بعد از اولین نمایش افتضاح یکی از فیلم هایم را به یاد دارم. در تختخوابم بودم، گریه می کردم و به نامزدم گفتم: «فکر می کنم دیگر هرگز نخواهند گذاشت که فیلمی بسازم.» تلفن زنگ زد و مرد دیوانه ای به من گفت: «اینگمار؛ فکر می کنم حالا ادعایت کمتر شده باشد؛ در این صورت شاید بتوانیم با هم کار کنیم.»

فضای فیلم‌های “اینگمار برگمن” تیره و تار است درست مانند زمان‌هایی که در اسکاندیناوی خورشید غروب نمی‌کند. برگمن خیلی دوست ندارد در فضاهای عمومی ظاهر شود. او یکی از کناره‌گیرترین و غیر قابل دسترس‌ترین کارگردان‌های دنیاست. در تاریخ سینما هیچ فیلمساز دیگری مثل برگمن به طور کامل از این رسانه برای بیان درونِ شخصی‌اش استفاده نکرده‌است.

همه‌ی فیلم‌های او به عنوان نویسنده-کارگردان مانند صفحات یک زندگی‌نامه‌ی شخصی مملوء از درگیری‌های روحی و روانی هستند. او در استکلهم یک گروه خلاق و جمعی از بازیگران را گرد هم آورد که همیشه در اختیار او بودند و فیلم‌هایش را هم در فضاهایی محدود می‌ساخت که بتواند به طور کامل بر آن‌ها کنترلی خلاقانه داشته باشد. او یک بار خودش را به یک دستگاه رادار شبیه کرد: «من این یا آن نکته را انتخاب نمی‌کنم، آن را مثل تصویری در آینه بازتاب می‌دهم و خاطرات، رویاها و ایده‌هایم را در آن می‌گنجانم.»

جالب است “اینگمار برگمن” اعتقاد دارد که برایش کار با بازیگران جنبه‌ی نوعی درون‌بینی و کشف و شهود دارد. می‌گوید این‌ها تنها ابزار من هستند. چیزی که برایش مهم است این است که بازیگر باید همیشه انسان خلاقی باشد. او می‌کوشد ذهن‌اش را کاملاَ آزاد بگذارد. مدام با بازیگرانش در ارتباط است چون معتقد است اولین چیزی که حین کار خلق می‌شود یک فضای اعتماد و ایمنی است.

برگمن می‌گوید بهترین زمان نوشتن وقتی است که اصلاَ نمی‌داند چکار باید بکند. او فقط خودش را با افکارش مشغول می‌کند. او می‌تواند روی مبل راحتی لم بدهد و آتش بخاری را تماشا کند. می‌تواند به ساحل دریا برود و بنشیند و هیچ کار نکند. فقط غرق افکارش است و از آن لذت می‌برد. در این حین او یادداشت‌هایی بر می‌دارد و این جریان می‌تواند یک سالی ادامه پیدا کند. بعد از آن وقتی برگمن تصمیم می‌گیرد، کار سخت شروع می‌شود. هر روز صبح ساعت ۱۰ باید بنشیند و سناریو را بنویسد.

در فیلم “فریادها و نجواها” اینگمار برگمن حدود ۶ ماه تصویر سه زن را در ذهنش داشته است که در یک اتاق سرخ رنگ با لباس‌های سفید به این سو و آن سو می‌رفتند. او نمی‌دانسته که چرا آن زن‎ها دائماَ آن‌جا هستند. ناگهان متوجه می‌شود که آن‌ها در حال تماشای زن دیگری بودند که در اتاق پهلویی در حال مردن بود. آن وقت بود که فیلمنامه شروع به شکل گرفتن کرد.

او کارگردانی است که همیشه با بازیگران حرفه‌ای کار می‌کند و هرگز با غیر حرفه‌ای ها کار نکرده‌ است. او می‌گوید وقتی که فیلم می‌سازد فقط می‌خواهد با آدم‌‎های دیگر در ارتباط باشد و برایشان داستانی تعریف کند و در مورد پیام‌ها، نمادها و چیزهای مشابه هیچ اطلاعی ندارد و همیشه از این که مردم درباره ی پیام فیلم از او می‌پرسند تعجب می‌کند.

برگمن معتقد است که مهم‌ترین عضو برای بازیگران و کارگردان گوش است که بتوانند حرف‌های یکدیگر را گوش کنند. برگمن می‌گوید: «برای من فیلمسازی در بهترین شکلش شبیه دیدن یک رویاست. در هیچ هنر دیگری نمی‌توانید شرایطی خلق کنید که تا این حد به یک رویا نزدیک باشد. کافی است که به پرش‌های زمانی فکر کنید. شما می‌توانید درست مثل یک رویا زمان را هر قدر می‌خواهید کوتاه کنید. در مقام کارگردان یعنی خالق یک فیلم مثل کسی هستید که خواب می‌بیند. می‌توانید هر کاری را که می‌خواهید بکنید. می‌توانید هر چیزی را بسازید. فکر می‌کنم این یکی از جذاب‌ترین چیزهایی است که وجود دارد. فک می‌کنم دریافت مخاطبان از یک فیلم هم تا حد زیادی رویاگونه است. شما در یک فضای کاملاَ تاریک می‌نشینید، کاملاَ ناشناس و به نقطه‌ی روشن در مقابلتان نگاه می‌کنید و هیچ حرکتی نمی‌کنید. شما نشسته‌اید و چشم‌هایتان بر نقطه‌ی سفیدی روی دیوار متمرکز شده‌است به نظرم این دقیقاَ همان کاری است که بعضی متخصصان هیپنوتیزم انجام می‌دهند. آن‌ها نقطه‌ای را روی دیوار روشن می‌کنند و از شما می‌خواهند آن را با چشم‌هایتان دنبال کنید، بعد با شما صحبت می‌کنند و شما را به خواب مصنوعی فرو می‌برند. سینما مثل جادوست، تصاویر پشت سر هم در فواصلی خیلی کمتر از یک ثانیه مقابل چشمانتان ظاهر و بلافاصله ناپدید می‌شوند. نیمی از زمانی که فیلمی می‌بینید در تاریکی نشسته‌اید. آیا این عجیب نیست؟ جادو همین است. اگر فیلم خوب باشد و اگر آنچه که سازنده‌ی فیلم مطرح می‌کند با اندازه‌ی کافی قدرت داشته باشد لعداَ ذهنتان را درگیر می‌کند. وادار به فکر کردن می‌شوید و انگیزه‌ای برای اندیشیدن به وجود می‌آید.»

اینگمار برگمان ۲۰۰۷-۱۹۵۷

اینگمار برگمان ۲۰۰۷-۱۹۵۷

به کانال تلگرام نت نوشت بپیوندید به صفحه اینستاگرام نت نوشت بپیوندید
برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذاید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده + 18 =

برو بالا