سینما

نگاهی به “سارا و آیدا”، رفاقتی زنانه یا اتفاقی، اتفاقی؟

“سارا و آیدا” فیلمی به کارگردانی مازیار میری که  بیشتر با فیلم های “سعادت آباد” و “حوض نقاشی” شناخته می شود است. این فیلم با بازی پگاه آهنگرانی، غزل شاکری و مصطفی زمانی اولین بار در جشنواره فیلم فجر (۱۳۹۵) اکران شد و به تازگی در سینماهای کشور نمایش داده می شود.

“سارا و آیدا” فیلمی به کارگردانی مازیار میری که  بیشتر با فیلم های “سعادت آباد” و “حوض نقاشی” شناخته می شود است. این فیلم با بازی پگاه آهنگرانی، غزل شاکری و مصطفی زمانی اولین بار در جشنواره فیلم فجر (۱۳۹۵) اکران شد و به تازگی در سینماهای کشور نمایش داده می شود. اگر بخواهیم فیلم را در یک خط روایت روایت کنیم باید بگوییم که دختری جوانی که در آستانه ی ازدواج از طرف خانواده ی خود دچار مشکل مالی بزرگی شده است که مجبور به کمک گرفتن از نامزد دوست صمیمی خود می شود. اما این جمله نمی تواند بازگو کننده ی خیلی از مسائل فیلم باشد. یک خطِ معمول تری که درباره ی “سارا و آیدا” می بینیم این روایت است که: سارا و آیدا دوستان صمیمی هستند که آبروی یکی از آنها به خطر افتاده و حالا باید به کمک هم شرایط را به حالت عادی بازگردانند، اما این دو دوست تا کجا به پای یکدیگر می‌ایستند؟

"سارا و آیدا" فیلمی از مازیار میری

“سارا و آیدا” فیلمی از مازیار میری

هر چه نگاه کنیم هیچ یک از این یک خطی ها با فیلم همخوانی کاملی ندارد. به نظر می رسد که فیلمساز در این اثر خود دغدغه ای اخلاقی داشته است. سوال شاخصی که این فیلم ذهنیت مخاطبش را در بر می گیرد این است که؛ دغدغه ی اصلی فیلم چیست؟ اگر ما به جای سارا یا آیدا بودیم چه می کردیم؟ فیلم داستانی قابل پیش بینی و واضح دارد. در واقع فیلم نامه قبل از آن که دوربین و بازیگران به آن برسند لو می رود. وقتی در نظرها راجع به فیلم های مازیار میری مطالعه می کنیم اغلب شاهد این هستیم که این فیلمساز پیرو آثار اصغر فرهادی برشمرده شده است زیرا همواره در فیلم هایش یک اتفاق و یا تردید وجود دارد. اما به راستی این فیلمساز مستقیما تحت تاثیر آثار فرهادی است؟ حتی اگر در نظر بگیریم این چنین است که البته باز هم جای بحث فراوانی دارد، می توانیم در مورد فیلم “سارا و آیدا” چنین نظری نداشته باشیم، زیرا در این فیلمِ میری مخاطب آنقدر جلوتر از اتفاقات فیلم است که از اواسط آن انگیزه اش را برای دنبال کردن فیلم از دست می دهد. این تردید انسانی و اخلاقی مخاطب داستان را تکان نمی دهد زیرا که دوستی سارا و آیدا عمیق نیست و یا اگر هست ما آن را متوجه نمی شویم و شاید گمان کنیم که آن دو به سبب همکار بودن یک دوستی میانمایه هم دارند و سپس این تردید و تعلق خاطر را سخت تر درک می کنیم.

اتفاق دیگری که در فیلم “سارا و آیدا” مخاطب را همراه خود نمی کشاند، ارتباط برادر با سارا است. درست است که روابط خانوادگی تا حدی سبب فداکاری ها و ملاحظاتی می شود اما به راستی در این فیلم چرا مادر و دختر (سارا و مادرش) هیچ گونه تلاشی از برادر بدهکار نمی خواهند و گویی این ماجرا مربوط به این نیست و فقط در حرف نام او (میثاق) به زبان می آید! همسر و فرزند میثاق نشان داده می شوند اما بازهم روابط مانند رابطه ی سارا و آیدا در سطح باقی می ماند.

موضوع روابط عجیب و سوال برانگیز به اینجا ختم نمی شود و باز ما شاهد این رابطه ی مبهم میان سارا و مادرش هستیم. رابطه ای بسیار نزدیک با فداکاری های زیاد اما وقتی نیمه شب مردی دم در خانه می آید هیچ سوالی برای مادر پیش نمی آید که مرد کیست و چه کاری با دخترش دارد. سپس رابطه ی سارا و سعید در ذهنمان سوال ایجاد می کند. سکوت سارا و نشان ندادن خشم طبیعی به این مرد نشانه ی چیست؟ آیا دلیل خاصی دارد؟ یا تنها به سبب رعب و وحشتی است که سعید ایجاد کرده است؟ این ترس چرا زمانی که سارا در آخر با اعتراف به همه چیز به آن پایان می دهد همچنان باقی است؟ دلیل این ترس شاید فقط تهدید های سطحی سعید است که نمی تواند قابل قبول باشد.

نکته ی دیگری که شاید به آن بپردازیم، شخصیت علیرضا (سعید چنگیزیان) نامزد سارا است که با دعوایی که با سعید (مصطفی زمانی) راه می اندازد و دیگر اعمالش، ما هارمونی و هماهنگی لازم را نمی بینیم. علیرضا چه شخصیتی است؟ آرام و به دنبال راه حل بی سر و صدا؟ کم انعطاف و عصبی و یا….؟ این اتفاق در مورد شخصیت آیدا هم صادق است. آیدا (پگاه آهنگرانی) دختری شهرستانی که به تهران آمده و روابطی خارج از عرف اجتماعی دارد و دوستی دلسوز است اما این شخصیت که ابعاد زیادی می تواند داشته باشد و تقریبا عمل قهرمانانه ی داستان را انجام می دهد چرا بازی و شخصیت پردازی اش در سطح قبلی نقش پگاه آهنگرانی در “هفت ماهگی” باقی می ماند؟ این فداکاری با باقی اعمال “آیدا” همخوانی دارد؟

علی رغم تمام نکاتی که گفته شد بهتر است اشاره ای هم به بازی مصطفی زمانی در “سارا و آیدا” بکنیم. همیشه شاهد نقش های مثبت از این بازیگر بودیم و شاید گمان نمی کردیم که به این باورپذیری در نقشی مانند سعید در فیلم “سار و آیدا” دیده شود و تبدیل به نقطه ی قوتی برای این فیلم باشد.

در نهایت شاید مخاطب با دیدن این فیلم احساس کند که انتظاری که از فیلم دیدن در سینما دارد برآورده نشده است و تنها توانسته فیلمی با استانداردهای تلویزیونی روی پرده ی سینما تماشا کند.

“سارا و آیدا” فیلمی از مازیار میری

به کانال تلگرام نت نوشت بپیوندید به صفحه اینستاگرام نت نوشت بپیوندید
برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذاید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + سیزده =

برو بالا