ادبیات جهان

پیش گفتاری در باب “عاشق” نوشته مارگریت دوراس، بانوی داستان نویسی مدرن

مارگریت دوراس (۱۹۹۶-۱۹۱۴) نویسنده و فیلم ساز مشهور فرانسوی است که دارای بیش از ۱۹ فیلم و ۶۰ کتاب شامل رمان، داستان کوتاه، نمایشنامه، اقتباس و فیلمنامه است.

مارگریت دوراس (۱۹۹۶-۱۹۱۴) نویسنده و فیلم ساز مشهور فرانسوی است که دارای بیش از ۱۹ فیلم و ۶۰ کتاب شامل رمان، داستان کوتاه، نمایشنامه، اقتباس و فیلمنامه است.

اولین کتاب مارگریت دوراس با نام “بی شرمان” در دوران جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۳ به چاپ رسید. آثار او عبارتند از: خانواده تامران، بی شرمان، عاشق، زندگی آرام، مدراتو کانتابیله، باغ گذر، ساعت ده و نیم شب تابستان، بعدازظهر آقای آنده‌ما، معشوق انگلیسی، عشق، هیروشیما عشق من (فیلمنامه)، نایب کنسول، پلدهای منطقه سن-اِ-ئوآز (نمایشنامه)، غیبتی بسیار طولانی (با همکاری ژرار ژالو)، عدن سینما (نمایشنامه)، تابستان ۸۰، درد مرگ، عاشقی از چین شمالی و مردی نشسته در راهرو.

مارگریت دوراس ۱۹۹۶-۱۹۱۴

مارگریت دوراس ۱۹۹۶-۱۹۱۴

عاشق؛

رمان «عاشق» یکی از رمان های دوراس است که در هر چه بیشتر مشهور شدن وی نقش مهمی ایفا کرده است. داستان کتاب از این قرار است که دختر پانزده و نیم ساله با مردی چینی آشنا می‌شود؛ مرد از او می‌خواهد تا اجازه دهد همراهی‌اش کند و دخترک می‌پذیرد. مرد چینی، ثروتمند است؛ فرزند یک میلیاردر چینی و صاحب یک سلسله ساختمان های مستعمراتی. مرد چینی دخترک را سوار لیموزین خود می‌کند و از همین ساعت زندگی دخترک دچار تغییرات بزرگی می شود.

برخی معتقدند که مارگریت دوراس در این کتاب گوشه هایی از زندگی خود را آورده است و این کتاب را به نوعی زندگینامه وی می دانند. عده ای دیگر نیز عنوانی به برخی از آثار دوراس می دهند که “رمان نو” نام دارد. رمان نو در بحبوحه ی تحولات اجتماعی و سیاسی دهه ی ۵۰ فرانسه بوجود آمد که همواره دوراس پیرو این مکتب خوانده شده است. رمان نو در واقع به آنچه در رمان سنتی معمولاً قهرمان یا شخصیت (پرسوناژ) و روند منطقی سلسله حوادث داستان اطلاق می‌شود اعتقادی ندارد. بلکه به روان‌کاوی جنبه‌های غیرعادی و نقاط تاریک شخصیت انسان می‌پردازد.

در رمان نو گاهی مخاطب تنها از شخصیت یک حرف می داند و نه حتی اسم کامل. برای مثال خانم”چ” و یا آقای “الف”. در میان نویسندگانی که به “رمان نو” منتسب می شوند، ارتباط نویسنده با سینما و تیاتر بسیار نزدیک است تا جایی که می بینیم مارگریت دوراس همواره به نوشتن فیلمنامه و نمایشنامه علاقه داشته است و فیلم نامه مشهور “هیروشیما عشق من” اثر او است.

دوراس در نوشته های خود، خود را محدود به قواعد دستور زبان نمی کند و جمله ها را به گونه ای رها شده و به گفته ی خود، “جاری” می نویسد و به همین دلیل است که همان گونه می‌گوید و می‌نویسد که طبیعت زبان در همان موقعیت خاص و در همان اثر می‌طلبد. به نظر او زبان طبیعی مردم به نوعی ادبی است.

در “عاشق” راوی داستان عوض مدام عوض می شود. گاهی راوی همان دخترک پانزده ساله است و گاهی یک پیرزن است که روایت می کند. در همین بین و با تغییر راوی، مخاطب با ابعاد روانشناختی شخصیت ها آشنا می شود. ریتم داستان و اتفاقات در رمان “عاشق” بسیار کند است اما این کند بودن و حتی کم بودن اطلاعات از شخصیت های داستان باعث نمی شود که مخاطب کتاب را زمین بگذارد و یا از خواندن آن صرف نظر کند و این شاید کششی محکم در بطن داستان است که مخاطب را وادار به ترغیب داستان می کند.

“عاشق” سرشار از توصیفات عینی و ذهنی است. در ابتدای داستان، راوی خلاصه ای از حوادث را  تعریف می کند. سپس به بسط و گسترش آنها می پردازد و حتی، در خیلی از جاها به تکرار می پردازد. نکتۀ قابل تأمل در آثار دوراس، سوای مضمون، شیوۀ عینی نویسی اوست که شاید به دلیل فیلمساز بودن او و نزدیکی اش به سینما اتفاق می افتد.

این اتفاق در دوره ی دوراس در فرانسه تقریبا متداول می شود که شاید بتوان آن را تحت تاثیر “موج نو” در سینما نیز دانست که در تمام شاخه های هنری فرانسه تاثیر شگرفی داشته است. کتاب “عاشق” ماگریت دوراس با ترجمه ی قاسم روبین توسط نشر نیلوفر در ایران منتشر شده است.

مارگریت دوراس ۱۹۹۶-۱۹۱۴

مارگریت دوراس ۱۹۹۶-۱۹۱۴

 

به کانال تلگرام نت نوشت بپیوندید به صفحه اینستاگرام نت نوشت بپیوندید
برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذاید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

12 + 4 =

برو بالا